Spiros Sal TanGoNueVo & Maria N. Melia

Το Αντιεύθραυστο Tango

Όταν ο χορευτής γίνεται καλύτερος μέσα από την αβεβαιότητα

TangoThessaloniki.com

Τι θα γινόταν αν το λάθος δεν ήταν το αντίθετο της σωστής κίνησης;

Τι θα γινόταν αν η αβεβαιότητα δεν ήταν κάτι που ο χορευτής πρέπει να περιορίσει, αλλά ένα από τα βασικότερα υλικά από τα οποία μαθαίνει;

Και τι θα γινόταν αν η πραγματική εξέλιξη στο tango δεν μετριόταν από το πόσες κινήσεις γνωρίζει κάποιος, αλλά από το πόσο καλά μπορεί να κινηθεί όταν η επόμενη κίνηση δεν είναι απολύτως γνωστή;

Αυτές οι ερωτήσεις οδηγούν σε μια διαφορετική ματιά πάνω στο Argentine Tango.

Γιατί το tango, σε αντίθεση με μια προκαθορισμένη χορογραφία, δεν προσφέρει ποτέ πλήρη βεβαιότητα.

Ο ένας χορευτής κινείται απέναντι στον άλλον.

Η μουσική αλλάζει.

Η ενέργεια της αίθουσας μεταβάλλεται.

Ο χώρος είναι διαφορετικός κάθε βράδυ.

Οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί.

Η επικοινωνία δεν είναι ποτέ ακριβώς ίδια.

Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει το πιο σημαντικό στοιχείο του tango:

ο αυτοσχεδιασμός.

Ο χορευτής δεν καλείται απλώς να γνωρίζει. Καλείται να αντιλαμβάνεται.

Δεν καλείται μόνο να εκτελεί. Καλείται να ανταποκρίνεται.

Δεν χρειάζεται μόνο να θυμάται. Χρειάζεται να επιλέγει.

Και ίσως ακριβώς εκεί βρίσκεται μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πλευρές της εξέλιξης ενός χορευτή.

Όταν η τεχνική συναντά την αβεβαιότητα

Ένας αρχάριος συνήθως αναζητά την ασφάλεια.

Θέλει να ξέρει τι πρέπει να κάνει.

Θέλει να καταλάβει το βήμα.

Θέλει να επαναλάβει την κίνηση.

Θέλει να βεβαιωθεί ότι την έκανε σωστά.

Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.

Η τεχνική χρειάζεται επανάληψη.

Το σώμα χρειάζεται χρόνο.

Η κινητική μάθηση χρειάζεται σταδιακή οικοδόμηση.

Όμως κάποια στιγμή εμφανίζεται ένα παράδοξο.

Όσο περισσότερο προχωρά ο χορευτής, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από την ανάγκη να γνωρίζει εκ των προτέρων τι ακριβώς θα συμβεί.

Αρχίζει να καταλαβαίνει ότι η τεχνική δεν δημιουργήθηκε για να περιορίζει την αβεβαιότητα.

Δημιουργήθηκε για να επιτρέπει στον χορευτή να λειτουργεί μέσα σε αυτήν.

Αυτό είναι μια σημαντική αλλαγή αντίληψης.

Ο αρχάριος ρωτά:

«Ποιο είναι το σωστό βήμα;»

Ο πιο έμπειρος χορευτής αρχίζει να ρωτά:

«Ποια είναι η κατάλληλη απάντηση σε αυτό που συμβαίνει τώρα;»

Και αυτή η μετάβαση είναι ουσιαστικά η μετάβαση από την απομνημόνευση στην προσαρμοστικότητα.

Το λάθος ως πληροφορία

Στο tango, ένα λάθος μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα.

Μπορεί να είναι ένα τεχνικό λάθος.

Μπορεί να είναι μια διαφορετική ερμηνεία της μουσικής.

Μπορεί να είναι μια ασυνεννοησία.

Μπορεί να είναι ένα πρόβλημα ισορροπίας.

Μπορεί να είναι μια καθυστέρηση.

Μπορεί να είναι μια διαφορετική πρόθεση από αυτή που κατάλαβε ο παρτενέρ.

Αλλά μπορεί επίσης να γίνει κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον:

πληροφορία.

Ο χορευτής που προσπαθεί απλώς να εξαλείψει όλα τα λάθη μπορεί να χάσει την ευκαιρία να καταλάβει γιατί αυτά εμφανίστηκαν.

Ο χορευτής που τα παρατηρεί μπορεί να αποκτήσει κάτι πολύ σημαντικότερο.

Νέα γνώση.

Η ερώτηση επομένως αλλάζει:

Όχι μόνο:

«Πώς θα το κάνω σωστά;»

Αλλά:

«Τι μου έδειξε αυτό που δεν πήγε όπως περίμενα;»

Αυτός ο τρόπος σκέψης είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε έναν χορό που βασίζεται τόσο έντονα στον αυτοσχεδιασμό και στη μη λεκτική επικοινωνία.

Ο χορευτής που αντέχει και ο χορευτής που εξελίσσεται

Σε αυτό το σημείο η συζήτηση συναντά μια έννοια από έναν διαφορετικό χώρο της σύγχρονης σκέψης.

Ο Nassim Nicholas Taleb, στο βιβλίο του Antifragile: Things That Gain from Disorder, προτείνει μια διάκριση ανάμεσα στο εύθραυστο, το ανθεκτικό και το αντιεύθραυστο.

Το εύθραυστο σύστημα βλάπτεται από την πίεση.

Το ανθεκτικό σύστημα αντέχει.

Το αντιεύθραυστο μπορεί να βελτιώνεται μέσα από την κατάλληλη πίεση, μεταβλητότητα και διαταραχή.

Η ιδέα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν μεταφερθεί ως φιλοσοφικός φακός στο tango.

Γιατί ένας χορευτής μπορεί να είναι τεχνικά πολύ δυνατός αλλά να δυσκολεύεται όταν κάτι αλλάξει.

Ένας άλλος μπορεί να έχει λιγότερο εντυπωσιακό ρεπερτόριο, αλλά να μπορεί να προσαρμοστεί σχεδόν σε οποιαδήποτε κατάσταση.

Ποιος από τους δύο έχει μεγαλύτερη πραγματική ελευθερία;

Η απάντηση δεν είναι απαραίτητα αυτός που γνωρίζει περισσότερα.

Μπορεί να είναι αυτός που χρειάζεται λιγότερα προκαθορισμένα πράγματα για να συνεχίσει να χορεύει.

Η αντιευθραυστότητα μέσα στην αγκαλιά

Η αγκαλιά του tango είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα.

Δεν είναι ένα σταθερό αντικείμενο.

Είναι σχέση.

Ο ένας δίνει πληροφορία.

Ο άλλος την αντιλαμβάνεται.

Ο άλλος απαντά.

Η απάντηση δημιουργεί νέα πληροφορία.

Και ο πρώτος προσαρμόζεται.

Έτσι δημιουργείται ένας συνεχής κύκλος:

πρόθεση → αντίληψη → αντίδραση → προσαρμογή → νέα πρόθεση.

Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική σύνδεση δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στον έλεγχο.

Χρειάζεται ακρόαση.

Χρειάζεται χώρο.

Χρειάζεται ευαισθησία στις μικρές αλλαγές.

Χρειάζεται την ικανότητα να εγκαταλείψεις μια πρόβλεψη όταν η πραγματικότητα σου δώσει διαφορετική πληροφορία.

Η φιλοσοφία που παρουσιάζουν οι Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia μέσα από το TangoThessaloniki.com δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη σύνδεση, στην πρόθεση, στην έκφραση και στην αντίληψη του tango ως κάτι περισσότερο από εκτέλεση βημάτων.

Μέσα από αυτό το πρίσμα, η αγκαλιά γίνεται όχι μόνο τεχνική αλλά σύστημα επικοινωνίας και προσαρμογής.

Δεν χρειάζονται περισσότερες φιγούρες. Χρειάζονται περισσότερες δυνατότητες.

Υπάρχει μια παγίδα στην εκμάθηση του tango.

Η εξέλιξη μπορεί εύκολα να ταυτιστεί με την αύξηση του ρεπερτορίου.

Περισσότερες φιγούρες.

Περισσότερες παραλλαγές.

Περισσότερη δυσκολία.

Περισσότερα patterns.

Όμως η πραγματική ελευθερία δεν βρίσκεται απαραίτητα στον αριθμό των κινήσεων.

Βρίσκεται στον αριθμό των λειτουργικών επιλογών που μπορεί να δημιουργήσει ένας χορευτής από μια δεδομένη κατάσταση.

Ένα απλό βήμα μπορεί να αποκτήσει δεκάδες διαφορετικές εφαρμογές.

Μία παύση μπορεί να γίνει μουσική.

Μία αλλαγή κατεύθυνσης μπορεί να δημιουργήσει νέα πρόθεση.

Ένας περιορισμένος χώρος μπορεί να αλλάξει εντελώς την κινητική στρατηγική.

Ένας διαφορετικός παρτενέρ μπορεί να αποκαλύψει πλευρές του χορού που προηγουμένως δεν είχαν εμφανιστεί.

Έτσι, η γνώση μετατρέπεται σε προαιρετικότητα.

Και η προαιρετικότητα είναι μία από τις σημαντικότερες μορφές ελευθερίας στον αυτοσχεδιασμό.

Η δύναμη της αφαίρεσης

Η εξέλιξη δεν σημαίνει πάντοτε προσθήκη.

Μερικές φορές σημαίνει αφαίρεση.

Λιγότερη δύναμη.

Λιγότερη ένταση.

Λιγότερη βιασύνη.

Λιγότερη επίδειξη.

Λιγότερη προσπάθεια να ελεγχθεί ο άλλος.

Λιγότερες περιττές κινήσεις.

Λιγότερη ανάγκη να αποδείξει κάποιος ότι είναι προχωρημένος.

Όσο εξελίσσεται ένας χορευτής, μπορεί να ανακαλύψει ότι η τεχνική δεν τον οδηγεί πάντοτε σε περισσότερη κίνηση.

Μπορεί να τον οδηγεί σε καλύτερη επιλογή κίνησης.

Η απλότητα τότε δεν είναι έλλειψη γνώσης.

Είναι αποτέλεσμα γνώσης.

Η μουσική δεν είναι οδηγός. Είναι συνομιλητής.

Το ίδιο ισχύει για τη μουσικότητα.

Ένας χορευτής μπορεί να ακούει τον ρυθμό και να εκτελεί κινήσεις πάνω σε αυτόν.

Ένας άλλος μπορεί να ακούει τη μουσική ως ένα δυναμικό περιβάλλον.

Ακούει τη φράση.

Τη μελωδία.

Την αλλαγή.

Την παύση.

Την ένταση.

Την αναπνοή της μουσικής.

Και προσαρμόζει τη χορευτική του πρόθεση.

Η μουσική δεν γίνεται πλέον κάτι που πρέπει να «χωρέσει» μέσα στην κίνηση.

Η κίνηση γίνεται ένας τρόπος να συνομιλήσει με τη μουσική.

Αυτό συνδέεται άμεσα με την έμφαση που δίνεται στη μουσική αντίληψη και στον αυτοσχεδιασμό στο εκπαιδευτικό πλαίσιο του TangoThessaloniki.com.

Και ο DJ βρίσκεται μέσα στο ίδιο σύστημα

Η ίδια φιλοσοφία μπορεί να εφαρμοστεί στον DJ.

Μια milonga δεν είναι στατική.

Ο DJ δεν παίζει για ένα θεωρητικό κοινό.

Παίζει για ανθρώπους που βρίσκονται εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή στην αίθουσα.

Η ενέργεια αλλάζει.

Η πίστα αλλάζει.

Η διάθεση αλλάζει.

Ο αριθμός των χορευτών αλλάζει.

Η ώρα αλλάζει.

Επομένως, η μουσική επιλογή είναι και αυτή μια διαδικασία συνεχούς ανάδρασης.

Η φιλοσοφία που παρουσιάζεται για τον τρόπο με τον οποίο ο Spiros Sal TanGoNueVo προσεγγίζει τη μουσική δίνει ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα στην επιλογή των tandas και στην εμπειρία της milonga.

Ο καλός DJ επομένως δεν προβλέπει μόνο.

Παρατηρεί.

Και όταν χρειάζεται, αλλάζει.

Η τάξη δεν είναι ο τελικός προορισμός

Μία από τις σημαντικότερες διαφορές ανάμεσα στη θεωρητική γνώση και στην πραγματική δεξιότητα είναι ότι η δεύτερη δοκιμάζεται σε μεταβλητό περιβάλλον.

Στην τάξη ο χορευτής μπορεί να γνωρίζει:

τι θα γίνει,

πότε θα γίνει,

με ποιον θα το κάνει,

πόσες φορές θα το επαναλάβει.

Στη milonga δεν υπάρχει αυτή η πολυτέλεια.

Εκεί εμφανίζεται η πραγματική συνθήκη του tango.

Και αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο η φιλοσοφία των Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia έχει αναπτυχθεί όχι μόνο μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας αλλά και μέσα από τη ζωντανή δραστηριότητα του TangoThessaloniki.com: milongas, parties, μουσική, κοινωνικές και πολιτιστικές δράσεις και ευρύτερες διοργανώσεις.

Η γνώση δοκιμάζεται.

Η εμπειρία επιστρέφει.

Και η επόμενη διδασκαλία μπορεί να επηρεαστεί από αυτή την εμπειρία.

Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος:

διδασκαλία → εμπειρία → παρατήρηση → αναθεώρηση → νέα διδασκαλία.

Αυτός ο κύκλος είναι ίσως πολύ πιο σημαντικός από οποιοδήποτε στατικό σύστημα.

Από την αίθουσα στην κοινότητα

Η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοστεί και σε μεγαλύτερη κλίμακα.

Μια milonga είναι ένα κοινωνικό σύστημα.

Ένα tango party είναι ένα πολιτιστικό σύστημα.

Ένα festival είναι ένα ακόμη πιο σύνθετο οικοσύστημα.

Υπάρχουν χορευτές, δάσκαλοι, DJs, μουσικοί, διοργανωτές, καλλιτέχνες και θεατές.

Ο καθένας επηρεάζει τον άλλο.

Κάθε διοργάνωση δημιουργεί εμπειρία.

Κάθε εμπειρία δημιουργεί γνώση.

Και η γνώση μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην επόμενη διοργάνωση.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η πορεία του TangoThessaloniki.com δεν μπορεί να διαχωριστεί από τη φιλοσοφία των ανθρώπων που βρίσκονται πίσω από αυτήν.

Οι Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia έχουν συνδέσει στην πορεία τους τη διδασκαλία με τη μουσική, τις milongas, τις εκδηλώσεις και την ευρύτερη πολιτιστική δραστηριότητα. Η ίδια η παρουσίαση της φιλοσοφίας τους δίνει έμφαση στη σύνδεση, στην ανθρώπινη επαφή, στην αυτογνωσία και στην αυθεντική έκφραση.

Έτσι η φιλοσοφία δεν παραμένει μόνο θεωρία.

Δοκιμάζεται στην πράξη.

Τι σημαίνει αυτό για τον δάσκαλο;

Ίσως εδώ βρίσκεται η πιο ενδιαφέρουσα εφαρμογή.

Ο δάσκαλος δεν χρειάζεται να είναι απλώς αυτός που γνωρίζει περισσότερα.

Χρειάζεται να είναι αυτός που μπορεί να δημιουργεί συνθήκες μέσα στις οποίες ο μαθητής αναπτύσσει την ικανότητα να σκέφτεται και να προσαρμόζεται.

Αν μια άσκηση δεν λειτουργήσει, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απέτυχε ο μαθητής.

Μπορεί να είναι πληροφορία για τον δάσκαλο.

Αν μία εξήγηση δεν γίνεται κατανοητή, μπορεί να χρειάζεται άλλη προσέγγιση.

Αν μια ομάδα έχει διαφορετικές ανάγκες, το μάθημα μπορεί να χρειάζεται διαφορετική δομή.

Η εκπαίδευση γίνεται έτσι δυναμική.

Και ο ίδιος ο δάσκαλος συνεχίζει να μαθαίνει.

Αυτή η ιδέα ταιριάζει ιδιαίτερα με την ευρύτερη φιλοσοφία των Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia, όπου η διδασκαλία παρουσιάζεται ως συνδυασμός τεχνικής, βιομηχανικής, αγκαλιάς, μουσικότητας, αυτοσχεδιασμού και προσαρμογής στον άνθρωπο.

Η αντιευθραυστότητα δεν σημαίνει χάος

Υπάρχει όμως μια σημαντική διάκριση.

Αντιευθραυστότητα δεν σημαίνει ότι το χάος είναι πάντα καλό.

Δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταργηθεί η δομή.

Δεν σημαίνει ότι ο μαθητής πρέπει να αφεθεί χωρίς καθοδήγηση.

Δεν σημαίνει ότι κάθε λάθος είναι χρήσιμο.

Η δομή είναι απαραίτητη.

Η τεχνική είναι απαραίτητη.

Η ασφάλεια είναι απαραίτητη.

Αλλά η δομή πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτη ώστε να επιτρέπει την προσαρμογή.

Αυτό είναι το ενδιαφέρον σημείο ισορροπίας:

αρκετή σταθερότητα για να υπάρχει ασφάλεια και αρκετή μεταβλητότητα για να υπάρχει εξέλιξη.

Μια διαφορετική μέτρηση της προόδου

Ίσως λοιπόν η πρόοδος ενός χορευτή χρειάζεται να μετρηθεί διαφορετικά.

Όχι μόνο:

Πόσες φιγούρες γνωρίζει;

Πόσα χρόνια χορεύει;

Πόσα workshops έχει κάνει;

Πόσο δύσκολες κινήσεις μπορεί να εκτελέσει;

Αλλά:

Πόσο καλά ακούει;

Πόσο γρήγορα προσαρμόζεται;

Πόσο καλά αντιλαμβάνεται τον παρτενέρ;

Πόσο άνετα λειτουργεί μέσα στην αβεβαιότητα;

Πόσο δημιουργικά αντιμετωπίζει ένα λάθος;

Πόσο εύκολα μπορεί να εγκαταλείψει μια προκαθορισμένη λύση;

Πόσο μπορεί να κάνει περισσότερα με λιγότερα;

Αυτές είναι ερωτήσεις που αφορούν όχι μόνο το tango.

Αφορούν την ίδια τη διαδικασία της μάθησης.

Από τον Taleb πίσω στο Tango

Σε αυτό το σημείο γίνεται πιο καθαρό γιατί η σκέψη του Taleb μπορεί να αποτελέσει ενδιαφέρουσα πηγή έμπνευσης για το tango.

Η αντιευθραυστότητα δεν λέει ότι πρέπει να επιδιώκουμε διαρκώς την αναστάτωση.

Λέει κάτι πιο ενδιαφέρον:

ένα σύστημα μπορεί να σχεδιαστεί έτσι ώστε η μεταβλητότητα να μην το καταστρέφει, αλλά να του προσφέρει πληροφορία και δυνατότητα εξέλιξης.

Και το tango είναι γεμάτο μεταβλητότητα.

Κάθε παρτενέρ είναι διαφορετικός.

Κάθε μουσική στιγμή είναι διαφορετική.

Κάθε πίστα είναι διαφορετική.

Κάθε βραδιά είναι διαφορετική.

Κάθε σώμα έχει διαφορετικές δυνατότητες.

Κάθε σχέση δημιουργεί διαφορετική επικοινωνία.

Άρα ο χορευτής δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε ένα προκαθορισμένο αποτέλεσμα.

Πρέπει να αναπτύξει ένα ευέλικτο σύστημα αντίληψης και απόκρισης.

Η φιλοσοφία πίσω από την πράξη

Και κάπου εδώ γίνεται φανερό πώς μια τέτοια σκέψη μπορεί να συναντήσει την πορεία των Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia.

Οι γνώσεις και οι εμπειρίες τους από το tango, η διδασκαλία, η μουσική, η επαφή με διαφορετικούς ανθρώπους και διαφορετικές συνθήκες, η δημιουργία milongas και events, η δραστηριότητα γύρω από το TangoThessaloniki.com και η συνεχής αναζήτηση νέων τρόπων προσέγγισης του χορού δημιουργούν ένα μεγάλο πεδίο εμπειρίας.

Μέσα σε αυτό το πεδίο, η σκέψη του Antifragile μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας ακόμη φακός.

Όχι ως απομονωμένη θεωρία.

Αλλά ως ένας τρόπος να περιγραφεί κάτι που η ίδια η πρακτική του tango αποκαλύπτει ξανά και ξανά:

η εξέλιξη γεννιέται συχνά εκεί όπου τελειώνει η βεβαιότητα.

Και αυτή η ιδέα ταιριάζει με μια ευρύτερη φιλοσοφία που έχει διαμορφωθεί γύρω από το TangoThessaloniki.com: το tango ως σύνδεση, έκφραση, ανθρώπινη επικοινωνία, μουσικότητα, αυτοσχεδιασμός και συνεχής εξέλιξη.

Ίσως το επόμενο βήμα να είναι το πιο σημαντικό

Στο τέλος, ένας χορευτής δεν χρειάζεται να γνωρίζει πάντα ποιο είναι το επόμενο βήμα.

Χρειάζεται να μπορεί να αντιμετωπίσει το γεγονός ότι δεν το γνωρίζει.

Εκεί βρίσκεται ο αυτοσχεδιασμός.

Εκεί βρίσκεται η πραγματική ακρόαση.

Εκεί βρίσκεται η επικοινωνία.

Εκεί βρίσκεται η δημιουργικότητα.

Και ίσως εκεί βρίσκεται και μια βαθύτερη μορφή τεχνικής:

όχι η ικανότητα να εκτελείς πάντα αυτό που έχεις σχεδιάσει,

αλλά η ικανότητα να δημιουργείς κάτι ουσιαστικό όταν το σχέδιο αλλάζει.

Αυτό είναι το σημείο όπου το tango συναντά την ιδέα του Antifragile.

Και μέσα από αυτή τη ματιά, το tango μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από μια τέχνη ακριβούς κίνησης.

Μπορεί να γίνει μια μελέτη της προσαρμογής.

Μια άσκηση στην ακρόαση.

Ένα εργαστήριο αυτοσχεδιασμού.

Ένα σύστημα επικοινωνίας.

Και τελικά, μια διαρκής διαδικασία εξέλιξης.

Γιατί ίσως ο καλύτερος χορευτής δεν είναι εκείνος που ξέρει πάντα τι θα κάνει.

Είναι εκείνος που μπορεί να χορέψει όμορφα ακόμη κι όταν δεν ξέρει τι θα συμβεί μετά.

Η Πρακτική της Αβεβαιότητας στην Πίστα

Αν η θεωρία της αντιευθραυστότητας ακούγεται αφηρημένη, η πίστα (η ronda) τη μετατρέπει αμέσως σε απτή πραγματικότητα.

Ας πάρουμε το πιο συνηθισμένο παράδειγμα μιας γεμάτης milonga.

Ο χώρος μπροστά κλείνει ξαφνικά. Ένα ζευγάρι σταματά απρόβλεπτα.

Πώς αντιδρούν τα τρία διαφορετικά συστήματα του Taleb σε αυτή την πίεση;

Το εύθραυστο σύστημα: Ο χορευτής που βασίζεται αποκλειστικά σε χορογραφημένα μοτίβα ταράζεται. Το βήμα του διακόπτεται βίαια. Χάνει την ισορροπία του, ο ρυθμός καταστρέφεται και η σύνδεση με την παρτενέρ του σπάει. Το εμπόδιο λειτούργησε καταστροφικά.

Το ανθεκτικό σύστημα: Ο έμπειρος αλλά στατικός χορευτής σταματά εγκαίρως. Προστατεύει την παρτενέρ του. Περιμένει υπομονετικά να ανοίξει ο χώρος για να συνεχίσει ακριβώς από εκεί που σταμάτησε. Το εμπόδιο ξεπεράστηκε, αλλά ο χορός μπήκε απλώς σε "παύση".

Το αντιεύθραυστο σύστημα: Ο χορευτής που λειτουργεί μέσα από την προσαρμοστικότητα, δεν βλέπει το εμπόδιο ως διακοπή, αλλά ως νέα κινητική πρόκληση. Η ξαφνική έλλειψη χώρου μπροστά μεταφράζεται ακαριαία σε μια ενέργεια που στρέφεται προς τα πάνω (ένα rebote), σε μια κυκλική κίνηση (ένα boleo που απορροφά την ορμή), ή σε μια βαθιά, μουσική παύση (parada) που δίνει τον χρόνο στην παρτενέρ να εκφραστεί με ένα adorno (στολίδι).

Ο περιορισμός δεν κατέστρεψε την κίνηση. Την έκανε πιο πλούσια. Αυτή είναι η καρδιά του αυτοσχεδιασμού: Η ικανότητα να παίρνεις το απροσδόκητο και να το κάνεις να μοιάζει σαν να ήταν η αρχική σου πρόθεση.

Το Εργαστήριο της Αγκαλιάς: Ο Ρόλος των Δασκάλων

Πώς, όμως, μεταδίδεται αυτή η ικανότητα;

Εδώ έρχεται στο προσκήνιο η παιδαγωγική φιλοσοφία. Για τους Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia, η διδασκαλία στο TangoThessaloniki.com δεν είναι μια απλή μεταφορά κινητικών πληροφοριών από τον "ειδικό" στον "αρχάριο".

Είναι η δημιουργία ενός ασφαλούς εργαστηρίου όπου η αβεβαιότητα επιτρέπεται.

Αν ο δάσκαλος διδάσκει μόνο βήματα, εκπαιδεύει μηχανές. Αν ο δάσκαλος διδάσκει αρχές επικοινωνίας, εκπαιδεύει χορευτές.

Σε ένα μάθημα που στοχεύει στην αντιευθραυστότητα, οι δάσκαλοι χρησιμοποιούν σκόπιμα περιορισμούς (constraints) για να απελευθερώσουν τη δημιουργικότητα:

«Χορέψτε αυτό το κομμάτι χωρίς να σηκώσετε καθόλου τα πόδια από το πάτωμα.»«Οδηγήστε χωρίς να χρησιμοποιήσετε τα χέρια, μόνο με το κέντρο του σώματος.»«Αλλάξτε κατεύθυνση κάθε φορά που ακούτε τη μελωδία του μπαντονεόν να σπάει.»

Μέσα από αυτές τις ασκήσεις, οι μαθητές δεν μαθαίνουν μια "σωστή" απάντηση, αλλά ανακαλύπτουν τις πολλαπλές δυνατότητες του δικού τους σώματος. Ο δάσκαλος μετατρέπεται σε διευκολυντή (facilitator) της εξερεύνησης. Παρατηρεί πώς η μηχανική του κάθε μαθητή ανταποκρίνεται στο πρόβλημα και παρεμβαίνει μόνο για να δώσει εργαλεία, όχι έτοιμες λύσεις.

Η Εμβιομηχανική της Ελευθερίας

Για να μπορέσει όμως ο νους να είναι ελεύθερος και το σώμα αντιεύθραυστο, απαιτείται μια θεμελιώδης προϋπόθεση: η γείωση και ο άξονας.

Η φιλοσοφία του TangoThessaloniki.com δίνει τεράστια έμφαση στην εμβιομηχανική του χορού. Δεν μπορείς να προσαρμοστείς σε μια αλλαγή κατεύθυνσης αν δεν έχεις τον έλεγχο του βάρους σου.

Η τεχνική δεν απορρίπτεται· απεναντίας, αποθεώνεται ως το όχημα προς την ελευθερία.

Ένας σταθερός, δυναμικός άξονας επιτρέπει στον χορευτή να απορροφά τους κραδασμούς από ένα "λάθος" του παρτενέρ χωρίς να καταρρέει.Η χαλαρή αλλά ενεργή αγκαλιά (το tonus των μυών) επιτρέπει τη γρήγορη μετάδοση της πληροφορίας. Αν η αγκαλιά είναι πολύ σφιχτή (εύθραυστη), κάθε λάθος μεγεθύνεται. Αν είναι πολύ χαλαρή (παθητική), η πληροφορία χάνεται.

Η αντιευθραυστότητα σωματικά μεταφράζεται στην "έξυπνη" αντίσταση. Υποχωρώ τόσο όσο χρειάζεται για να διατηρήσω τη σύνδεση, και αντιστέκομαι τόσο όσο χρειάζεται για να δώσω κατεύθυνση.

Το Tango ως Ζωντανό Οικοσύστημα

Ολοκληρώνοντας αυτόν τον κύκλο σκέψης, γίνεται αντιληπτό ότι το όραμα των Spiros & Maria εκτείνεται πολύ πέρα από την απομόνωση μιας σχολικής αίθουσας.

Αν η προσαρμοστικότητα είναι το ζητούμενο, τότε η κοινότητα είναι το πεδίο δοκιμής. Οι milongas, τα events και οι πολιτιστικές δράσεις του TangoThessaloniki.com λειτουργούν ως το φυσικό περιβάλλον όπου η θεωρία ανασαίνει.

Εκεί, ο DJ αφουγκράζεται το συλλογικό σώμα της πίστας. Ο διοργανωτής διαχειρίζεται τη ροή της βραδιάς. Οι χορευτές αλληλεπιδρούν με ανθρώπους που δεν έχουν ξανασυναντήσει, ανταλλάσσοντας οπτικές και σωματικές πληροφορίες χωρίς να ανταλλάξουν λέξη.

Κάθε βραδιά είναι ένα πείραμα. Κάθε tanda είναι μια άσκηση διαχείρισης του αγνώστου.

Η αυθεντικότητα αντί για την τελειότητα

Τελικά, η μετάβαση από τον εύθραυστο, αγχωμένο μαθητή στον αντιεύθραυστο, απελευθερωμένο χορευτή είναι ένα ταξίδι προς την αυθεντικότητα.

Όταν σταματάς να φοβάσαι το λάθος, σταματάς να προσποιείσαι. Όταν δέχεσαι ότι δεν μπορείς να ελέγξεις τα πάντα, αρχίζεις πραγματικά να νιώθεις τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου.

Το Argentine Tango δεν σου ζητά να γίνεις άτρωτος. Σου ζητά να γίνεις αρκετά ανοιχτός ώστε να μετατρέπεις κάθε ρωγμή στην κίνηση σε πηγή νέου φωτός. Και ίσως, αυτή η ικανότητα να χορεύεις με τα αναπάντεχα της πίστας, να είναι το πιο πολύτιμο μάθημα για το πώς να περπατάς και έξω από αυτήν.

Η Tanda που δεν είχε σχέδιο

Μια ιστορία για την αβεβαιότητα, την κινητική μάθηση και το Antifragile Tango

Υπάρχει μια στιγμή στην εκμάθηση του Tango κατά την οποία ο χορευτής αντιλαμβάνεται κάτι που δεν διδάσκεται εύκολα με μια σειρά βημάτων.

Στην αρχή, ο χορευτής αναζητά τη βεβαιότητα.

Θέλει να γνωρίζει πού θα πάει το βάρος, ποιο πόδι θα κινηθεί, ποιο σχήμα θα ακολουθήσει, πότε θα γίνει το ocho, πότε το giro, πότε η pausa, πότε η αλλαγή κατεύθυνσης.

Η γνώση μοιάζει με έναν κατάλογο.

Όσο περισσότερες φιγούρες γνωρίζει, τόσο περισσότερο αισθάνεται ότι πλησιάζει την ελευθερία.

Όμως το Tango, όταν μεταφέρεται από την αίθουσα στη milonga, αρχίζει να αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα.

Ο παρτενέρ δεν κινείται όπως ο προηγούμενος.

Η αγκαλιά έχει διαφορετική ποιότητα.

Η ισορροπία είναι διαφορετική.

Η μουσική έχει άλλη φράση.

Ο χώρος στην πίστα αλλάζει.

Ένα ζευγάρι μπροστά επιβραδύνει.

Ένα άλλο πλησιάζει.

Η ronda μεταβάλλεται.

Μια κίνηση που στο μάθημα φαινόταν αυτονόητη δεν «βγαίνει» με τον ίδιο τρόπο.

Και τότε εμφανίζεται το πραγματικό ερώτημα:

Τι ακριβώς σημαίνει ότι ένας άνθρωπος έμαθε να χορεύει Tango;

Σημαίνει ότι μπορεί να επαναλάβει σωστά μια κινητική ακολουθία;

Ή σημαίνει ότι μπορεί να αντιλαμβάνεται ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, να επεξεργάζεται πληροφορίες μέσα από το σώμα, να προσαρμόζει την κίνησή του και να δημιουργεί μια λειτουργική απάντηση χωρίς να χάνει τη σύνδεση, τη μουσικότητα και την ποιότητα της αγκαλιάς;

Εδώ αρχίζει μια διαφορετική αντίληψη για το Tango.

Ο χορευτής δεν είναι μηχανή εκτέλεσης

Το ανθρώπινο κινητικό σύστημα δεν λειτουργεί σαν πρόγραμμα υπολογιστή.

Δεν λαμβάνει απλώς μια εντολή και εκτελεί πάντοτε την ίδια κίνηση.

Η κίνηση προκύπτει από τη συνεχή αλληλεπίδραση μεταξύ σώματος, αισθητηριακών πληροφοριών, εγκεφάλου, περιβάλλοντος, στόχου και προηγούμενης εμπειρίας.

Στη σύγχρονη έρευνα της κινητικής μάθησης, η μεταβλητότητα από προσπάθεια σε προσπάθεια δεν θεωρείται πάντοτε απλό «λάθος». Μπορεί να λειτουργεί ως μορφή εξερεύνησης του κινητικού χώρου: ο οργανισμός δοκιμάζει διαφορετικές λύσεις και, μέσα από την ανατροφοδότηση, μαθαίνει ποιες είναι λειτουργικές.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στο Tango.

Γιατί το Tango είναι κατεξοχήν ένας χορός μεταβλητών συνθηκών.

Δεν χορεύουμε απέναντι σε ένα σταθερό μηχάνημα.

Χορεύουμε με έναν άνθρωπο.

Και ο άνθρωπος αλλάζει.

Η αγκαλιά ως δυναμικό σύστημα

Η abrazo δεν είναι απλώς μια θέση των χεριών.

Είναι ένα σύστημα επικοινωνίας.

Ο ένας άνθρωπος στέλνει πληροφορία.

Ο άλλος την αντιλαμβάνεται.

Το σώμα ανταποκρίνεται.

Η απάντηση επιστρέφει.

Και η αρχική πρόθεση τροποποιείται ξανά.

Πρόκειται για έναν συνεχή κύκλο:

πρόθεση → αντίληψη → δράση → ανατροφοδότηση → προσαρμογή → νέα πρόθεση.

Δεν υπάρχει μία μόνο γραμμική διαδρομή.

Υπάρχει αλληλεπίδραση.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το Tango μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα σύνθετο δυναμικό σύστημα.

Το σύστημα δεν αποτελείται μόνο από τον leader και τον follower.

Περιλαμβάνει:

τα δύο σώματα,την αγκαλιά,τον άξονα,το πάτωμα,τον χώρο,τη ronda,τη μουσική,τους υπόλοιπους χορευτές,την προσοχή,την εμπειρία,την ψυχολογική κατάσταση,και τον χρόνο.

Μια μικρή αλλαγή σε ένα μέρος του συστήματος μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά ολόκληρου του χορού.

Αυτό που για έναν αρχάριο μπορεί να μοιάζει με «πρόβλημα» είναι, από αυτή την οπτική, νέα πληροφορία.

Και τότε ήρθε η tanda

Ήταν μια συνηθισμένη milonga.

Όχι ένα εργαστήριο.

Όχι μια επίδειξη.

Όχι μια προγραμματισμένη χορογραφία.

Μια πραγματική tanda.

Ο χορευτής σηκώθηκε, μπήκε στην αγκαλιά και για λίγα δευτερόλεπτα προσπάθησε να επαναφέρει στο μυαλό του όσα είχε σχεδιάσει.

Μια συγκεκριμένη ιδέα.

Μια συγκεκριμένη ακολουθία.

Ένα συγκεκριμένο μοτίβο.

Όμως η πραγματικότητα είχε διαφορετική γνώμη.

Η αγκαλιά του παρτενέρ είχε άλλη δυναμική.

Η ανταπόκριση στο πρώτο ocho δεν ήταν ακριβώς αυτή που περίμενε.

Ο διαθέσιμος χώρος ήταν μικρότερος.

Η μουσική άφησε μια μεγαλύτερη παύση από αυτή που είχε υπολογίσει.

Για μια στιγμή εμφανίστηκε η παλιά αντίδραση:

διόρθωσε το σχέδιο.

Όμως αυτή τη φορά δεν το έκανε.

Αντί να προσπαθήσει να επιβάλει την αρχική του πρόθεση, άρχισε να παρατηρεί.

Την πίεση.

Την ισορροπία.

Τη μεταφορά του βάρους.

Την αναπνοή.

Την κατεύθυνση.

Την ποιότητα της αγκαλιάς.

Τη μουσική φράση.

Τον χώρο.

Και κυρίως:

την πληροφορία που επέστρεφε από τον άλλον άνθρωπο.

Δεν εγκατέλειψε την τεχνική.

Έκανε κάτι πιο δύσκολο.

Χρησιμοποίησε την τεχνική χωρίς να γίνει δούλος της.

Το λάθος ως πληροφορία

Εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη διαφορά ανάμεσα στη μηχανική επανάληψη και στην ώριμη κινητική μάθηση.

Το λάθος μπορεί να θεωρηθεί απλώς αποτυχία.

Μπορεί όμως να θεωρηθεί και ως δεδομένο.

Αν ένα ocho δεν ολοκληρώθηκε όπως είχε σχεδιαστεί, το ερώτημα δεν χρειάζεται να είναι:

«Ποιος έκανε λάθος;»

Μπορεί να είναι:

«Τι πληροφορία μου έδωσε αυτή η κατάσταση;»

Ίσως υπήρχε υπερβολική δύναμη.

Ίσως η πρόθεση ήταν πολύ μεγάλη.

Ίσως η μεταφορά του βάρους δεν είχε ολοκληρωθεί.

Ίσως ο χρόνος δεν ήταν κατάλληλος.

Ίσως η μουσική ζητούσε κάτι διαφορετικό.

Ίσως το σώμα του άλλου ανθρώπου έδωσε μια διαφορετική πληροφορία.

Το λάθος, επομένως, δεν είναι υποχρεωτικά το τέλος της διαδικασίας.

Μπορεί να γίνει είσοδος στην επόμενη διαδικασία μάθησης.

Αυτό είναι θεμελιώδες για την ιδέα του Antifragile Tango.

Από την ανθεκτικότητα στην αντιευθραυστότητα

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση.

Ένα εύθραυστο σύστημα καταρρέει όταν δέχεται διαταραχή.

Ένα ανθεκτικό σύστημα μπορεί να δεχθεί τη διαταραχή και να επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση.

Ένα αντιευθραυστό σύστημα πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα:

μπορεί, μέσα σε συγκεκριμένα όρια και υπό κατάλληλες συνθήκες, να βελτιώνει την απόδοσή του μέσα από τη μεταβλητότητα και τις διαταραχές.

Η σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία χρησιμοποιεί την αντιευθραυστότητα ακριβώς για να περιγράψει δυναμικά συστήματα των οποίων η απόκριση μπορεί να ωφελείται από μεταβλητότητα, διακυμάνσεις ή perturbations. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η αντιευθραυστότητα είναι τοπική ιδιότητα: πέρα από ορισμένα όρια, η ίδια διαταραχή μπορεί να γίνει καταστροφική.

Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό και για το Tango.

Το Antifragile Tango δεν λέει:

«Κάνε λάθη για να μάθεις.»

Λέει κάτι πολύ πιο ακριβές:

Δημιούργησε ένα περιβάλλον όπου μικρές, ελεγχόμενες και ασφαλείς αποκλίσεις μπορούν να παράγουν πληροφορία, προσαρμογή και μεγαλύτερη ικανότητα.

Δεν χρειάζεται χάος.

Χρειάζεται μεταβλητότητα με νόημα.

Η φιλοσοφία των μικρών διαταραχών

Στην πραγματική milonga υπάρχουν συνεχώς μικρές διαταραχές.

Ένας άλλος χορευτής αλλάζει την απόσταση.

Η μουσική κάνει μια παύση.

Η ronda συμπιέζεται.

Ο παρτενέρ αλλάζει την ποιότητα της αγκαλιάς.

Ένα βήμα δεν ολοκληρώνεται όπως αναμενόταν.

Ο άξονας αλλάζει.

Η ενέργεια της αίθουσας μεταβάλλεται.

Αυτές οι μικρές αποκλίσεις δεν είναι εξωτερικές προς το Tango.

Είναι μέρος του Tango.

Αν προσπαθήσουμε να τις εξαφανίσουμε όλες, δημιουργούμε έναν χορό που λειτουργεί μόνο όταν οι συνθήκες είναι τέλειες.

Αν όμως μάθουμε να λειτουργούμε μέσα στη μεταβλητότητα, δημιουργούμε έναν χορευτή που δεν εξαρτάται από την τελειότητα των συνθηκών.

Και τότε η ελευθερία αποκτά διαφορετικό νόημα.

Η πραγματική ελευθερία δεν είναι περισσότερες φιγούρες

Ένας χορευτής μπορεί να γνωρίζει εκατοντάδες figuras και παρ' όλα αυτά να έχει περιορισμένες δυνατότητες.

Γιατί;

Επειδή μπορεί να χρειάζεται συγκεκριμένες συνθήκες για να τις εκτελέσει.

Ο πραγματικά ελεύθερος χορευτής είναι εκείνος που μπορεί να πάρει πολλές λειτουργικές αποφάσεις από την ίδια κατάσταση.

Έχει επιλογές.

Μπορεί να περπατήσει.

Να περιμένει.

Να κάνει pausa.

Να αλλάξει κατεύθυνση.

Να τροποποιήσει το μέγεθος μιας κίνησης.

Να παραμείνει σε μικρό χώρο.

Να ακολουθήσει μια μουσική φράση.

Να αφήσει μια φράση να περάσει.

Να μειώσει την ένταση.

Να αλλάξει την ποιότητα της αγκαλιάς.

Η ελευθερία, επομένως, δεν είναι η συσσώρευση κινήσεων.

Είναι η ικανότητα επιλογής.

Η Via Negativa: όταν η μάθηση αρχίζει αφαιρώντας

Κάποια στιγμή ο χορευτής ανακαλύπτει και μια δεύτερη παράδοξη αλήθεια:

Δεν χρειάζεται πάντα να προσθέσει κάτι.

Μερικές φορές χρειάζεται να αφαιρέσει.

Λιγότερη δύναμη.

Λιγότερη ένταση.

Λιγότερη βιασύνη.

Λιγότερη ανάγκη να «δείξει» κάτι.

Λιγότερη προσπάθεια να ελέγξει τον άλλον.

Λιγότερη ανάγκη να γεμίσει κάθε μουσικό κενό.

Λιγότερη προσκόλληση σε μια προκαθορισμένη figura.

Η αφαίρεση δεν είναι απώλεια τεχνικής.

Μπορεί να είναι απελευθέρωση λειτουργικού χώρου.

Και ίσως εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ώριμα στάδια της εκπαίδευσης:

ο χορευτής δεν ρωτά μόνο

«Τι άλλο μπορώ να κάνω;»

αλλά και

«Τι μπορώ να σταματήσω να κάνω;»

Η μουσική δεν είναι υπόβαθρο

Στο ίδιο σύστημα βρίσκεται και η μουσική.

Η μουσική δεν είναι απλώς το soundtrack πάνω στο οποίο εκτελείται το Tango.

Είναι ένας ακόμη συνομιλητής.

Η φράση, ο ρυθμός, η παύση, η ένταση, η μελωδία και η δυναμική της ορχήστρας δημιουργούν συνεχώς νέες δυνατότητες.

Ένας χορευτής που προσπαθεί να εκτελέσει το ίδιο κινητικό λεξιλόγιο ανεξάρτητα από τη μουσική παραμένει εγκλωβισμένος στο δικό του πρόγραμμα.

Ένας χορευτής που ακούει μπορεί να αλλάξει την κίνηση χωρίς να αλλάξει απαραίτητα τη figura.

Μπορεί να αλλάξει:

την ταχύτητα,

το μέγεθος,

την ποιότητα,

τη διάρκεια,

την κατεύθυνση,

την παύση,

την ένταση.

Έτσι η μουσικότητα γίνεται μορφή αντίληψης και προσαρμογής.

Και η milonga γίνεται εργαστήριο πραγματικής μάθησης

Η τάξη είναι απαραίτητη.

Εκεί ο άνθρωπος μπορεί να απομονώσει μια δεξιότητα, να λάβει καθοδήγηση, να κατανοήσει τη μηχανική μιας κίνησης και να αναπτύξει νέες κινητικές δυνατότητες.

Όμως η milonga είναι διαφορετικό οικοσύστημα.

Εκεί η δεξιότητα πρέπει να λειτουργήσει μέσα στην πολυπλοκότητα.

Με διαφορετικούς ανθρώπους.

Διαφορετικές μουσικές.

Διαφορετικό χώρο.

Διαφορετικό επίπεδο ενέργειας.

Διαφορετική πυκνότητα στην πίστα.

Διαφορετική ψυχοσωματική κατάσταση.

Η πραγματική μάθηση επομένως δεν ολοκληρώνεται όταν ο χορευτής «κατάλαβε το βήμα».

Ολοκληρώνεται όταν μπορεί να χρησιμοποιήσει την αρχή του βήματος σε μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Η φιλοσοφία των Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia

Από αυτή την οπτική γίνεται κατανοητό γιατί η προσέγγιση των Spiros Sal TanGoNueVo και Maria N. Melia δεν περιορίζεται στη διδασκαλία φιγούρων.

Η διδασκαλία τους εντάσσεται σε μια ευρύτερη αντίληψη του Tango ως ολιστικού συστήματος ανθρώπινης κίνησης, αντίληψης, επικοινωνίας, μουσικότητας και σχέσης.

Ο χορευτής δεν αντιμετωπίζεται ως ένα σώμα που πρέπει απλώς να απομνημονεύσει κινητικές ακολουθίες.

Αντιμετωπίζεται ως άνθρωπος που:

αισθάνεται, αντιλαμβάνεται, σκέφτεται, κινείται, επικοινωνεί, ακούει, προσαρμόζεται και δημιουργεί.

Γι' αυτό η τεχνική δεν αποτελεί αυτοσκοπό.

Η τεχνική είναι εργαλείο.

Η αγκαλιά είναι επικοινωνία.

Η μουσική είναι διάλογος.

Η κίνηση είναι έκφραση.

Η improvisation είναι διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Η milonga είναι κοινωνικό περιβάλλον.

Και ο χορευτής είναι ένα εξελισσόμενο σύστημα.

Αυτή είναι η ουσία μιας ολιστικής φιλοσοφίας του Tango.

TangoThessaloniki.com: όχι μόνο ένας χώρος εκμάθησης

Μέσα σε αυτή τη φιλοσοφία μπορεί να κατανοηθεί και ο ρόλος του TangoThessaloniki.com.

Η πλατφόρμα δεν περιορίζεται στην ιδέα:

«μάθε Tango».

Η ευρύτερη αντίληψη αφορά έναν ολόκληρο πολιτισμό γύρω από το Tango:

μαθήματα,

coaching,

μουσική,

milongas,

εκδηλώσεις,

φεστιβάλ,

άρθρα,

κοινότητα,

κοινωνική συμμετοχή,

καλλιτεχνική έκφραση,

και διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος μπορεί να συναντήσει το Tango.

Έτσι δημιουργείται ένα εκπαιδευτικό οικοσύστημα και όχι απλώς ένα πρόγραμμα μαθημάτων.

Η γνώση δεν κινείται μόνο από τον δάσκαλο προς τον μαθητή.

Κινείται και από:

τον μαθητή προς τον δάσκαλο,

τον παρτενέρ προς τον παρτενέρ,

τη milonga προς την τάξη,

τη μουσική προς την κίνηση,

την εμπειρία προς τη θεωρία,

και τη θεωρία πίσω στην πράξη.

Αυτό είναι ολιστικό.

Από τον χορευτή στον άνθρωπο

Και εδώ η φιλοσοφία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάθος.

Γιατί το Tango δεν εκπαιδεύει μόνο την κίνηση.

Εκπαιδεύει την αντίληψη της σχέσης.

Μαθαίνεις να περιμένεις.

Να ακούς.

Να αντιλαμβάνεσαι πριν αντιδράσεις.

Να μην επιβάλλεις πάντοτε.

Να αναγνωρίζεις ότι ο άλλος άνθρωπος δεν είναι προέκταση της δικής σου πρόθεσης.

Να προσαρμόζεσαι χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου.

Να δημιουργείς χωρίς να ελέγχεις τα πάντα.

Να αποδέχεσαι ότι η επόμενη στιγμή δεν είναι πλήρως γνωστή.

Αυτό είναι κάτι περισσότερο από κινητική δεξιότητα.

Είναι μορφή ενσώματης γνώσης.

Η Tanda που δεν είχε σχέδιο

Όταν τελείωσε η tanda, ο χορευτής δεν θυμόταν όλες τις κινήσεις.

Θυμόταν όμως κάτι πιο σημαντικό.

Είχε ξεκινήσει τη tanda προσπαθώντας να ελέγξει την επόμενη στιγμή.

Και την τελείωσε μαθαίνοντας να ακούει την παρούσα.

Δεν είχε εκτελέσει το αρχικό του σχέδιο.

Είχε δημιουργήσει κάτι καλύτερο:

ένα σύστημα ικανό να προσαρμοστεί.

Η αλλαγή του παρτενέρ δεν έγινε εμπόδιο.

Έγινε πληροφορία.

Η απρόβλεπτη μουσική φράση δεν έγινε πρόβλημα.

Έγινε μουσική δυνατότητα.

Η περιορισμένη πίστα δεν έγινε περιορισμός.

Έγινε διαφορετικό περιβάλλον λήψης αποφάσεων.

Η pausa δεν έγινε κενό.

Έγινε περιεχόμενο.

Το λάθος δεν έγινε αποτυχία.

Έγινε ανατροφοδότηση.

Και η αβεβαιότητα δεν εξαφανίστηκε.

Έγινε μέρος της δεξιότητας.

Αυτό είναι το Antifragile Tango

Το Antifragile Tango δεν είναι ένα νέο στυλ Tango.

Δεν είναι νέα figura.

Δεν είναι μια συγκεκριμένη τεχνική.

Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να κατανοήσουμε τη μάθηση και την εξέλιξη του χορευτή.

Ένας τρόπος που βλέπει:

τη μεταβλητότητα ως πληροφορία,

το λάθος ως ανατροφοδότηση,

την αβεβαιότητα ως πεδίο προσαρμογής,

τη μουσική ως διάλογο,

την αγκαλιά ως δυναμική επικοινωνία,

την improvisation ως διαδικασία λήψης αποφάσεων,

την τεχνική ως εργαλείο και όχι ως αυτοσκοπό,

την αφαίρεση ως μορφή ελευθερίας,

και την εμπειρία ως συνεχή διαδικασία μάθησης.

Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί ένας χορευτής που δεν κάνει ποτέ λάθος.

Αυτό θα ήταν μια μάλλον εύθραυστη μορφή τελειότητας.

Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας χορευτής που μπορεί να δεχθεί μια απρόβλεπτη κατάσταση, να την αντιληφθεί, να την επεξεργαστεί, να προσαρμοστεί και να βγει από αυτήν με περισσότερες δυνατότητες από όσες είχε πριν.

Αυτό είναι πολύ πιο κοντά στην πραγματική ελευθερία.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο βαθύ μάθημα του Tango

Δεν μαθαίνουμε Tango για να ελέγχουμε την επόμενη κίνηση.

Μαθαίνουμε Tango για να μπορούμε να συναντήσουμε την επόμενη κίνηση όταν αυτή δεν είναι ακόμη γνωστή.

Γιατί η ουσία της κοινωνικής improvisation δεν βρίσκεται στην πρόβλεψη.

Βρίσκεται στην ικανότητα αντίληψης και προσαρμογής.

Και ίσως ένας ώριμος χορευτής δεν είναι εκείνος που έχει όλες τις απαντήσεις.

Είναι εκείνος που μπορεί να παραμείνει παρών όταν δεν υπάρχει ακόμη απάντηση.

Να ακούσει.

Να αισθανθεί.

Να προσαρμοστεί.

Να δημιουργήσει.

Και να συνεχίσει να χορεύει.

Αυτό είναι το Tango ως ζωντανό σύστημα.

Αυτό είναι η ολιστική φιλοσοφία.

Και μέσα σε αυτή την οπτική, το Antifragile Tango αποκτά το πραγματικό του νόημα:

Δεν προσπαθεί να εξαλείψει την αβεβαιότητα. Μαθαίνει να χορεύει μαζί της.